CV ile Özgeçmiş ve Résumé Arasındaki Fark Nedir? Hangisine İhtiyacınız Var?

Türkiye'deki bir şirket "CV" veya "özgeçmiş" istiyorsa aynı belgeyi kastediyordur; iki ayrı dosya hazırlamanız gerekmez. Résumé ise ABD ve Kanada'daki iş başvurularında kullanılan kısa belgedir ve orada "CV" genellikle uzun akademik özgeçmişi anlatır. Yani asıl soru kelime değil, belgeyi kimin okuyacağıdır: İzmir'deki bir üretim firması, Teksas'taki bir yazılım şirketi ve bir üniversitenin akademik jürisi aynı dosyadan aynı şeyi beklemez.

Üç okur, üç farklı beklenti

Türkiye'deki işveren

Genellikle 1 ila 2 sayfalık, ters kronolojik bir özgeçmiş bekler. Askerlik durumu, ehliyet ve fotoğraf gibi bilgiler bazı sektörlerde hâlâ yer alır, ancak ilanın istemediği her kişisel veriyi eklemek zorunda değilsiniz. T.C. kimlik numarası gibi hassas bilgileri ilk başvuruda paylaşmayın.

ABD veya Kanada'daki işveren

İngilizce, 1 ila 2 sayfalık, ilana göre uyarlanmış bir résumé bekler. Fotoğraf, doğum tarihi, medeni durum ve askerlik bilgisi genellikle yer almaz. Okur, Türk üniversitelerini veya şirketleri tanımayabilir, bu yüzden kısa açıklamalar işe yarar.

Üniversite veya araştırma kurumu

Burada yayınlar, projeler, kongre bildirileri, verilen dersler ve burslar önemlidir. Türkiye'deki akademik başvurularda ilanın istediği belgeleri ve kurumun kendi formatını takip edin. Yurt dışındaki bir pozisyonda ise akademik CV sayfa sınırıyla değil, ilanın istekleriyle şekillenir.

Türkçe özgeçmişten résumé'ye: yerel kısımlar nasıl değişir?

1. Başvuracağınız ülkeyi ve şirketin kariyer sayfasını kontrol edin.
2. Fotoğrafı, doğum tarihini, medeni durumu, askerlik bilgisini ve kimlik numarasını çıkarın.
3. En üste hedef işe yönelik iki veya üç satırlık bir özet yazın.
4. Görev listesini, fiille başlayan ve doğrulanabilir sonuçlar içeren maddelere dönüştürün.
5. Yerel terimleri açıklayın: KPSS, ALES veya meslek lisesi yabancı bir okura bir şey ifade etmeyebilir.
6. YDS veya YÖKDİL puanı yazarken, okurun anlayacağı dil seviyesini ya da başka gerçek bir belgenizi de belirtin. Sahip olmadığınız bir sertifika seviyesini yazmayın.

Aynı deneyim, iki farklı belge

Aşağıdaki kurgusal örnek bir ihracat sorumlusuna ait:

Özgeçmiş: İhracat Sorumlusu, Ege Tekstil, İzmir, 2020-halen. Avrupa'daki alıcılar için ayda yaklaşık 30 siparişi ve gümrük evrakını takip ediyorum.

Résumé: Export Coordinator, Ege Textile, Izmir, Turkey, 2020 to present. Process about 30 orders a month for European buyers and prepare customs documents.

Rakamlar aynıdır. Değişen, ülke adının eklenmesi ve İngilizce iş unvanının okurun anlayacağı biçimde seçilmesidir. Unvanı çevirirken sorumluluğunuzu büyütmeyin.

Birleşik Krallık ve Avrupa'ya başvururken

Birleşik Krallık'ta kısa belgeye "CV" denir ve içeriği ABD résumé'sine yakındır, ama yazım ve tarih biçimi İngiliz kullanımına göre olmalıdır. Almanya gibi ülkelerde beklentiler farklı olabilir. Bu yüzden Avrupa'yı tek ülke gibi düşünmeyin; ülkelere göre CV standartları yazısından hedef ülkeyi kontrol edin.

Türkiye'deki çok uluslu şirketler ne bekler?

Merkezi yurt dışında olan bir şirketin İstanbul ofisine başvururken ilanda "resume" veya "CV" görmek, Amerikan biçiminde bir belge gerektiği anlamına gelmez. Önce ilanın dili önemlidir: ilan İngilizceyse belgeniz de genellikle İngilizce olmalıdır. Ardından başvuru formuna bakın, çünkü bazı kişisel bilgiler zaten sistemden istenebilir. Bu durumda aynı bilgileri CV'de tekrarlamanız gerekmez.

Türkçe ve İngilizce iki sürüm hazırlıyorsanız tarihleri, unvanları ve rakamları eşleştirin. "Uzman" ile "Specialist" gibi karşılıklar şirketin kullandığı unvana uygun olsun; "Manager" yazıp ekip yönetmediyseniz mülakatta zorlanırsınız. Mezun olduğunuz üniversitenin ve bölümün resmî İngilizce adını kullanın. Belgeleri PDF olarak gönderin ve dosya adına adınızı yazın.

Son olarak, ilanda belirli bir dosya biçimi veya adı isteniyorsa ona uyun. Belgenin başlığına "resume" mü "CV" mi yazdığınız değil, doğru okura doğru bilgiyi vermeniz önemlidir.

Emin değilseniz insan kaynakları ekibine kısa ve nazik bir e-postayla sorabilirsiniz.

Dosya adları ve sürümler

Her dosyayı adınız, dili ve türüyle adlandırın. Düzenlenebilir bir kopya ve bir PDF saklayın. Hangi kuruma hangi sürümü gönderdiğinizi not edin, böylece görüşmede karşınızdakinin elinde ne olduğunu bilirsiniz.

Akademiden şirkete geçerken

Doktora veya araştırma görevliliğinden özel sektöre geçiyorsanız bütün yayın listesini göndermeyin. Yayınları tek satırda özetleyin; kullandığınız yöntemleri, yazılımları, proje bütçesini ve eğittiğiniz kişileri öne çıkarın. Tersi bir geçişte ise ilanın istediği akademik kayıtları eksiksiz ekleyin.

Sık yapılan hatalar

• Türkiye'deki bir ilanda "CV" yazıyor diye yeni bir belge türü aramak.
• Adınız yerine belgenin üstüne büyük harflerle "Özgeçmiş" yazmak.
• Askerlik bilgisi ve fotoğrafla aynı dosyayı ABD'ye göndermek.
• Bir şirkete yayın listesinin tamamını göndermek.
• Türkçe özgeçmişi kelime kelime İngilizceye çevirmek.

Göndermeden önce CV kaç sayfa olmalı yazısına bakın; ABD için ABD CV rehberi yerel alışkanlıkları anlatır. Okuru belirlediğinizde doğru belge de büyük ölçüde belli olur. Emin olamazsanız işverene sorun ya da akademik bir başvuru değilse kısa sürümü gönderin.

Başvurduğunuz yerde sözcük ne anlama gelir

Resume'yi akademik CV'ye çevirmek

Akademik CV başka bir fikre dayanır: tüm bilimsel geçmişi belgeler. Yayın, bildiri, ders, burs, tez danışmanlığı ve üyelikleri ekleyin. Satış odaklı özet kalkar, uzunluk sınır olmaktan çıkar. Tersine, üniversiteden şirkete geçerken üç ila beş somut sonuç seçin, yayınları bir satıra veya bağlantıya indirin.

İlan CV veya resume diyorsa

İlanın sözcüğünü tuzak saymadan izleyin. «CV» isteyen bir ABD şirketi çoğu zaman resume ister, çünkü kullanım kişiye göre değişir. Ülkeye ve bağlama bakın: Chicago'da sanayi işi kısa bir resume, araştırma işi uzun bir CV ister. Emin değilseniz net, iki sayfalık bir belge gönderin.

Dosya adları ve başlıklar

Ülkenin sözcüğünü kullanın: Türkiye'de «CV-Ayse-Demir.pdf», ABD'de «Ayse-Demir-Resume.pdf». Üste «Özgeçmiş» yazmanız gerekmez, başlık adınızdır. Bölüm başlıkları da yerel kullanımı izler: İngilizcede «Professional Career» yerine «Work Experience».

Pazara göre yazım ve tarih

ABD için belge Amerikan yazımı ve 03/2024 ya da March 2024 gibi tarihler kullanır. Türkçe CV'de İngilizce ay adı karıştırmayın. Yerel okul adları dışarıda bilinmeyebilir: «Bachelor's degree in Business (İşletme Lisansı, Ankara Üniversitesi)» yazın. Ülke rehberimiz kullanımları özetler.

Hızlı bir karar

• Türkiye'de iş: bir iki sayfalık CV.
• ABD veya Kanada'da iş: fotoğrafsız ve kişisel bilgisiz resume.
• Birleşik Krallık veya İrlanda'da iş: fotoğrafsız iki sayfalık CV.
• Akademik iş: tam akademik CV.
• Hâlâ emin değilseniz: iki sayfalık belge ve son kontrol.