Japonya İçin CV: Rirekisho, Shokumu Keirekisho ve Örnekler

Japonya'da başvururken genellikle iki belge hazırlanır. Rirekisho (履歴書), kişisel bilgiler, eğitim, iş geçmişi ve fotoğraf içeren standart bir formdur. Shokumu keirekisho (職務経歴書) ise bir veya iki sayfalık kariyer belgesidir; kısa bir özetle başlar, ardından görevleri ve rakamları gösterir. Geleneksel Japon işverenler çoğunlukla ikisini de bekler, yabancı şirketler ve girişimler ise İngilizce CV kabul edebilir. Her zaman ilana uyun. Aşağıda iki belgeyi örneklerle ve yabancı adaylara yönelik ayrıntılarla anlatıyoruz.

İki belgeye kısa bakış

• Rirekisho: sabit yapı, tarihli eğitim ve iş geçmişi, sertifikalar, motivasyon ve fotoğraf.
• Shokumu keirekisho: serbest biçim; işte ne yaptığınıza ve sonuçlarına odaklanır.
• İngilizce CV: bazı uluslararası şirketlerde yaygındır, ancak Japonca belgelerin yerini her zaman tutmaz.

CV ve resume farkı yazımız bu terimleri başka pazarlar için de açıklar.

Rirekisho nasıl doldurulur?

1. Baştan sona tek bir tarih sistemi kullanın: Batı takvimi veya Japon dönem yılları.
2. Aksi istenmedikçe yaklaşık 3 × 4 cm boyutunda güncel, resmî bir fotoğraf ekleyin.
3. Eğitim ve işleri, formun beklediği gibi tarih sırasıyla yazın.
4. Hâlâ çalışıyorsanız iş geçmişini 現在に至る (günümüze kadar) ile bitirin; son satıra 以上 (son) yazın.
5. Lisans ve sertifikalarınızı resmî adlarıyla yazın.
6. Şirkete özel bir motivasyon (志望動機) kaleme alın.

Formlar son yıllarda değişti. Japonya Çalışma Bakanlığı'nın 2021 örnek formunda cinsiyet isteğe bağlıdır; işe gidiş süresi, bakmakla yükümlü olunan kişiler ve eş için alan yoktur. Şirketler başka formlar kullanabilir, ancak form zorunlu kılmıyorsa bu bilgileri kendiliğinizden vermeniz gerekmez. El yazısı özellikle istenmedikçe bilgisayarla doldurulmuş form geniş ölçüde kabul görür.

Shokumu keirekisho nasıl yazılır?

Üç ila beş satırlık bir kariyer özetiyle (職務要約) başlayın, ardından her işi ve sonuçlarını kibar ve resmî bir dille anlatın. En yeniden eskiye sıralama kabul edilir. Aşağıdaki örnekler yalnızca açıklama amaçlıdır.

Önce: 営業を担当していました。 (Satıştan sorumluydum.)

Sonra: 法人営業として既存顧客 40 社を担当し、前年比 115% の売上を達成しました。 (Kurumsal satışta 40 mevcut müşteriyle çalıştım ve önceki yılın %115'i oranında satış elde ettim.)

Eylem, kapsam ve sonuç kalıbını kullanın ve her rakamı görüşmede açıklamaya hazır olun. Gerektiğinde ekip büyüklüğünü, rolünüzü ve araçları ekleyin; önceki işvereninizin gizli bilgilerini paylaşmayın.

Kısa ve tam bir örnek

Kişi, şirketler ve rakamlar kurgusaldır, ancak format yeniden kullanılabilir.

氏名：山田 太郎 | 東京都 | [email protected]

職務要約：IT 企業で 6 年間、法人向けシステムの導入を担当しました。 (Özet: bir bilişim şirketinde altı yıl kurumsal sistem kurulumu.)

2020年4月〜現在　株式会社サンプル（従業員 200 名）　導入コンサルタント。年間 12 件のプロジェクトを担当。 (Nisan 2020'den beri Örnek A.Ş., 200 çalışan, danışman, yılda 12 proje.)

2017年4月〜2020年3月　株式会社テスト（従業員 80 名）　カスタマーサポート。月約 300 件の問い合わせに対応。

資格・語学：基本情報技術者（2019年）、TOEIC 850点、JLPT N1。スキル：Java、SQL、要件定義。

Yabancı aday olarak başvuruyorsanız

• Ad: pasaportunuzdaki gibi yazın; form okunuş istiyorsa katakana kullanın.
• Japonca seviyesi: varsa JLPT seviyenizi yazın. Vize istemese bile işveren sorabilir.
• Diller: Japonca genel bir vize şartı değildir, ama seçeneklerinizi çok genişletir. Türkçe, Türkiye ile iş yapan birimlerde artı olabilir, ancak ilanın dilinin yerini tutmaz. Dillerin nasıl yazılacağına bakın.
• Oturum statüsü: birçok nitelikli iş Engineer/Specialist in Humanities/International Services statüsünü kullanır; bu statü genellikle uygun bir diploma veya uzun deneyim ister. Güncel kuralları Japonya Göçmenlik Hizmetleri Ajansı'ndan doğrulayın.
• Şirket ve diplomalar: bilinmeyen işverenleri sektör ve ölçekle tanıtın, diploma adlarını doğru çevirin.
• Kişisel bilgiler: medeni durumu ve askerlik bilgisini Türkiye'deki alışkanlıkla eklemeyin.

Nereden başvurmalı

Japonya'daki adaylar sıklıkla doda, Rikunabi NEXT, mynavi, BizReach ve Hello Work kullanır. Daijob, CareerCross ve GaijinPot daha çok uluslararası veya iki dilli işlere odaklanır. LinkedIn özellikle yabancı şirketlerde yararlıdır.

Motivasyonu (志望動機) somutlaştırın

Genel cümleler Japonya'da hızla sıradan görünür. Üç noktayı birleştirin: neden bu şirket, hangi deneyiminiz şirkete yarar ve ne katkı sağlamak istiyorsunuz. Şirketin web sitesini okuyun ve belirli bir ürün, pazar veya projeden söz edin. Yalnızca kendi isteklerinizi anlatan cümlelerden kaçının; örneğin Japonya'yı her zaman sevdiğinizi yazmak tek başına yeterli değildir. Japonya ilginiz metinde yer alabilir, ama pozisyonla bağlantının yerini tutmaz. Rirekisho ve shokumu keirekisho görüşme sorularının temeli olabilir, bu yüzden yazdığınız her şeyi açıklayabilmelisiniz. CV'ye dayalı görüşme soruları yazımız hazırlanmanıza yardımcı olur. Japonca metinde baştan sona kibar です・ます biçimini koruyun ve şirket adını (株) diye kısaltmak yerine 株式会社 ile tam olarak yazın. Göndermeden önce metni Japoncası iyi birine okutun. Aynı işin unvanı, şirket adı ve süresi iki belgede de birebir aynı olmalıdır; aksi hâlde görüşmede sorulabilir.

Sık yapılan hatalar

• Geleneksel bir işverene yalnızca Batı tarzı CV göndermek.
• Batı takvimi ile Japon dönem yıllarını karıştırmak.
• Gayriresmî fotoğraf kullanmak veya fotoğraf alanını nedensiz boş bırakmak.
• Her şirkete aynı motivasyonu yazmak.
• Japonca seviyesini abartmak.
• Şirket veya sertifika adlarını kısaltmak.

Özet: göndermeden önce kontrol listesi

1. İlanın hangi belgeleri istediğini kontrol edin.
2. Tek tarih sistemi ve resmî adlar kullanın.
3. Beklendiği yerde profesyonel fotoğraf ekleyin.
4. Kariyer belgesini üç-beş satırlık özetle açın.
5. Savunabileceğiniz rakamlar yazın.
6. Hepsini Japoncası iyi birine kontrol ettirin.

Kaynaklar: Immigration Services Agency of Japan, MHLW: Model CV form, JLPT.